Sağlık Bakanlığı, bir süredir kandaki kolesterol ve kolesterol ilaçları ile ilgili olarak bilim insanları tarafından dile getirilen farklı görüşlerin yarattığı tartışmalara açıklık getirmek amacıyla bir açıklama yaptı.

Açıklamada, hastaların ilaca başlamaları ve ilaçlarını kesmelerinin yalnızca konunun uzmanı, hastayı ve sağlık durumunu bilen hekimlerin önerisiyle olması gerektiği bildirildi.

Sağlık Bakanlığı, bu açıklamanın, konusunda uzman bilim adamlarından teşekkül eden Bakanlık komisyonların kararlarıyla yapıldığını bildirildi. Açıklamada şöyle denildi:

Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı Endokrin Bölümünden, Mesa Hastanesi Kardiyoloji Bölümünden, Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Nöroloji Bölümünden, Ankara Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kardiyoloji Bölümünden, Sakarya Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Bölümünden, Gülhane Askeri Tıp Akademisi’nden (GATA) ve Marmara Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Toksikoloji Ana Bilim Dalından birer bilim adamının katılımıyla oluşan Bilim Komisyonu, İlaç ve Eczacılık Genel Müdürlüğümüzde toplanarak konuyu (Kolesterol ve kolesterol ilaçlarıyla ilgili olarak bilim insanları tarafından dile getirilen farklı görüşler) her yönü ile ele almış ve bir açıklama yapmayı uygun görmüştür.”

Kolesterolün birçok hormonun ve hücrenin yapı taşı olduğu, kolesterolün eksikliği veya fazlalığının insan üzerinde farklı etkiler yarattığı belirtilen açıklamada, “Kolesterolün tek kaynağı besinler değildir. Kan kolesterolünün büyük çoğunluğunu vücutta bizzat üretilen, bir kısmını da diyetle alınan kolesterol oluşturur. Serumda ölçülen total kolesterol içerisinde vücuda yararlı ve zararlı etkileri olan gruplar vardır. Kolesterolün yararlı ve zararlı etkileri kişiden kişiye (genetik ve metabolik özellikleriyle ilişkili olarak) farklılık gösterebilir. Dolayısıyla bireysel özellikler de hastalığın oluşmasında etkilidir” denildi.

“BAZI DAMAR HASTALIKLARINDA RİSK FAKTÖRÜ”

Zararlı kolesterolün artışının bazı damar hastalıklarının oluşumunda risk faktörü olduğu vurgulanan açıklama şöyle devam ediyor:
“Bilinen kalp ve damar hastalığı olan kişilerin ilacı kullanmasına bir engel olmadığı sürece ilacı almasının, ölüm ve kalp-damar hastalıklarındaki tekrarlayıcı olayları önemli ölçüde azalttığına dair yeterli bilimsel veri bulunmaktadır. 

Bilinen kalp ve damar hastalığı olmayan fakat kolesterol yüksekliği bulunan kişilerde kolesterol ilaçlarının nasıl kullanılacağı, dünyada ve ülkemizde yayımlanan bilimsel tedavi kılavuzlarında açıkça belirtilmiştir. Hastaların mevcut risk faktörlerine (sigara, hipertansiyon, obezite, diyabet, damar hastalıklarına ailesel yatkınlık gibi…) göre tedavi kılavuzlarına uygun olarak tedavi kararını ancak hastayı tanıyan ve sağlık durumunu bilen hekimlerimiz verebilirler.  Bu uygulama ülkemizde dünyadaki bilimsel verilerle uyum içinde yapılmakta olup sürekli güncellenmektedir. Tekrar vurgulamak gerekirse, her kolesterol yüksekliğinde, ilaç alma zorunluluğu bulunmamaktadır.

Unutulmamalıdır ki her türlü kronik hastalığın temel tedavi taşlarından birisi, kişiye uygun planlanmış yaşam tarzı değişikleridir (beslenme, fiziksel aktivite vb). Bunlar yetersiz olduğunda ilaç kullanımı tamamlayıcı bir faktördür. Yalnızca diyet ve yaşam tarzı değişikliği veya yalnızca ilaç tedavisi birbirlerinin yerini alan yöntemler değildir.”

“BAZI YAN ETKİLERİ VAR”

Her ilaçta olduğu gibi kolesterol düşürücü ilaçların da yan etkileri olduğu hatırlatılan açıklamada şu bilgilere yer verildi:

“Kolesterol düşürücü ilaçların belirgin yan etkileri karaciğer fonksiyon testlerinde bozulma ve kas ile ilgili yan etkilerdir. Kas ağrısı ilacın miyopati (kas yıkımı) yan etkisinin erken bulgusu olabilir. Hastaların ilaç başlandıktan sonra doktorunun kendisine söyleyeceği aralıklarla (1-6 aylar ve 1. yıl) karaciğer ve kas enzimleri takipleri yaptırması, olası yan etkileri önlemede ve azaltmada yardımcı olacaktır.

Her ilacın kullanıma girmeden önce ve kullanım süresince yan etkileri kaydedilir. İlaçların fayda oranı çok önde olduğu ve yan etkileri yaşamı tehdit edici olmadığı sürece ilaçların kullanımı devam eder.

Bakanlık bünyesinde 2005 yılından beri faaliyetini sürdürmekte olan İlaç Güvenliği İzleme, Değerlendirme Birimi (Türkiye Farmakovijilans Merkezi), kolesterol düşürücü ilaçları da diğer ilaçları izlediği gibi takip etmekte ve diğer ülkelerin sağlık otoriteleriyle işbirliği halinde çalışmaktadır. Dolayısıyla bu ilaçlar ülkemizde yakından izlenmektedir.

Sonuç olarak; hastaların ilaca başlamaları ve ilaçlarını kesmeleri yalnızca konunun uzmanı, hastayı ve sağlık durumunu bilen hekimlerin önerisiyle olmalıdır.”